Ondersteuningsprogramma warmtetransitie in historische gebieden

De historische binnensteden in Zuid-Holland staan voor een complexe warmtetransitie. Kenmerkend zijn onder meer de hoge bebouwingsdichtheid, beschermde stadsgezichten en monumentale waarden, beperkte ruimte in de ondergrond en op percelen, en een veelheid aan eigenaren. Tegelijkertijd wordt in veel Warmtevisie en/of warmteprogramma’s nog vaak gekozen voor “onbekend, wachtend op innovaties” of “hernieuwbaar gas” als toekomstige warmtebron, terwijl landelijk is aangegeven dat hernieuwbaar gas ook na 2030 slechts beperkt beschikbaar zal zijn voor de gebouwde omgeving. Dit vraagt om een gerichte, erfgoed‑inclusieve aanpak voor historische binnensteden.

In opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is een methodiek ontwikkeld voor het selecteren van warmteoplossingen voor historische binnensteden in heel Nederland. Deze methodiek is uitgewerkt in het document “Stappenplan: systeemkeuze warmtetransitie historische binnensteden” en is getest in pilots en een proeftuin met diverse gemeenten.

Het stappenplan beschrijft onder meer:

• het in kaart brengen van de fysieke omgeving en beschermde status

• zonering op basis van functie, bebouwing en eigendom

• het opstellen van een techniekenkaart met voorkeursalternatieven per zone

• het specificeren naar de lokale situatie (bronnen, netbeheer, initiatieven, draagvlak)

• het kiezen van voorkeursoplossingen en uitwerken van uitvoeringsplannen

Daarnaast bevat het onderzoek belangrijke inhoudelijke conclusies en adviezen, onder andere over de rol van groen gas, innovatieve ontwikkelingen, de betekenis van de historische structuur van de stad, de kansen van platte daken, de noodzaak van integrale ambtelijke samenwerking en de behoefte aan vervolgonderzoek.

De provincie Zuid‑Holland wil, in samenwerking met gemeenten, deze methodiek in de praktijk laten toepassen en verder laten doorontwikkelen voor de Zuid‑Hollandse situatie, en tegelijk zorgen dat de opgedane kennis breed beschikbaar komt voor alle gemeenten in de provincie.