Senior Strategisch Adviseur Bestaanszekerheid met focus op Proactieve Dienstverlening

Binnen VNG Realisatie wordt vanuit de brede opgave Bestaanszekerheid gewerkt aan het versterken van de positie van inwoners en aan een gemeentelijke uitvoering waarin inwoners tijdig, begrijpelijk en passend worden ondersteund. Daarbij bestaat een sterke samenhang tussen inkomensondersteuning, participatie, werk, schulden en gemeentelijke dienstverlening. Een belangrijk vraagstuk binnen deze opgave is het niet-gebruik van voorzieningen. Inwoners maken niet altijd gebruik van regelingen en ondersteuning waarop zij mogelijk recht hebben. Oorzaken liggen onder meer in onbekendheid met voorzieningen, complexiteit van regelgeving en aanvraagprocessen, handelingsdrempels en de wijze waarop de overheid haar dienstverlening heeft ingericht. Proactieve dienstverlening richt zich op de beweging waarbij de overheid, binnen de geldende publieke en juridische kaders, niet uitsluitend wacht tot een inwoner zelf een aanvraag doet, maar onderzoekt hoe inwoners eerder kunnen worden bereikt, geïnformeerd en ondersteund.

Over het project Proactieve Dienstverlening

Het ministerie van SZW heeft bij beschikking van 9 juli 2026 (subsidienummer 2025-0000045417) aan de VNG een subsidie verleend van ten hoogste € 1,2 miljoen voor de periode 1 december 2025 tot en met 31 december 2028. De beschikking beperkt de gehonoreerde activiteiten tot activiteit 3.1 uit het Meerjarenplan implementatie wet proactieve dienstverlening: het coördineren en ondersteunen van lokale experimenten gegevensdeling.

Deze inzet richt zich op vier regelingen:

• ambtshalve toekenning van de individuele inkomenstoeslag (IIT);

• schuldhulpverlening;

• AIO-kwijtschelding van gemeentelijke belastingen;

• gemeentelijke minimaregelingen.

Deze activiteit vormt de eerste, verkennende fase van de bredere implementatie van proactieve dienstverlening. Elke zes maanden vindt een ijkmoment plaats waarop SZW, op basis van de tot dan toe opgeleverde resultaten, beoordeelt of aanvullend budget wordt toegekend voor de overige Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/10 activiteiten uit het Meerjarenplan. De overige activiteiten – waaronder methoden voor het informeren, bereiken en benaderen van inwoners, digitale en fysieke dienstverlening, kennisuitwisseling, opschaling, monitoring en handhaving – zijn nog niet toegekend en zijn mede afhankelijk van de uitkomsten van de verkenning en vervolgopdracht van BIDN en BKWI en van de implementatie door UWV en SVB.

Tegelijk is het wetsvoorstel proactieve dienstverlening nog in parlementaire behandeling en werken BIDN en BKWI in de tweede helft van 2026 een aantal landelijke use cases, een ketenstartarchitectuur en een proof of concept uit. Dat maakt 2026 vooral een voorbereidings- en leerjaar en vraagt om een scherpe afbakening tussen voorbereiden, beproeven en daadwerkelijk uitvoeren. Feitelijke gegevensuitwisseling en pilots starten alleen wanneer de wettelijke, financiële en technische randvoorwaarden dit toelaten.

De VNG-inzet binnen activiteit 3.1 is georganiseerd in vijf werkstromen. Alle vijf werkstromen zijn dienend aan het coördineren en ondersteunen van lokale experimenten gegevensdeling. Binnen deze opdracht worden geen activiteiten uitgevoerd die behoren tot de nog niet toegekende onderdelen van het Meerjarenplan.

• Werkstroom 1 – Ketenafstemming en governance: aansluiten op de relevante werk- en afstemmingsgroepen van BIDN/BKWI, UWV, SVB en SZW en gemeentelijke uitvoeringsvragen tijdig inbrengen.

• Werkstroom 2 – Use cases en pilotvoorbereiding: prioriteren, uitwerken en pilot-ready maken van use cases, met expliciete go/no-go-momenten.

• Werkstroom 3 – Lerend netwerk van deelnemende gemeenten: intervisie en gezamenlijke leerbijeenkomsten van de gemeenten die aan de lokale experimenten deelnemen, gericht op het inrichten en beproeven van de gegevensdeling.

• Werkstroom 4 – Impactanalyse en overdraagbare producten: impactkader, analyses, factsheets, handreikingen en tooling.

• Werkstroom 5 – Leveranciersbetrokkenheid en informatiekundige aansluiting: leveranciers van gemeentelijke systemen vroegtijdig betrekken bij de technische haalbaarheid van de experimenten, zodat de uitkomsten aansluiten op bestaande standaarden en herbruikbaar zijn.